Wikipedia:Lab/Brewster/Combowortu

Fu Wikipedia
Go na: fenipresi, suku

periodiki sistema fu den elementi[brontekst bewerken]

Periodiki Sistemi fu den Elementi
1 18
1 1
H
2 13 14 15 16 17 2
He
2 3
Li
4
Be
5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
(43)
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
57-71
Lan
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
Fr
88
Ra
89-103
Act
(104)
Rf
(105)
Db
(106)
Sg
(107)
Bh
(108)
Hs
(109)
Mt
(110)
Ds
(111)
Rg
(112)
Uub
(113)
Uut
(114)
Uuq
(115)
Uup
(116)
Uuh
(117)
Uus
(118)
Uuo
Lantanidi 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
(61)
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
Aktinidi 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
(93)
Np
(94)
Pu
(95)
Am
(96)
Cm
(97)
Bk
(98)
Cf
(99)
Es
(100)
Fm
(101)
Md
(102)
No
(103)
Lr


Kemisi rey fu a Periodiki Sistemi
Alkalimetali Aldoti-alkalimetali Abragometali Fruwondrugurumetali Metaloidi
No-metali Halogenimi Edeligassi Lantanidi Aktinidi







teri ini sranan tongo[brontekst bewerken]

Wan

2 tu

3 dri

4 fo

5 feyfi

6 siksi

7 seybi

8 ayti

9 neygi

10 tin

11 erfu

12 twarfu

13 tinadri

14 tinafo, etc.

20 tutenti

21 tutenti na wan, tutenti nanga wan

22 tutenti na tu, tutenti nanga tu, etc

30 dritenti

40 fotenti

50 feyfitenti

60 siksitenti

70 seybitenti

80 aytitenti

90 neygitenti

100 wan ondro, wan hondro

153 wan ondro feyfitenti na dri

200 tu ondro

1000 wan dusun, etc

1500 wan dusun feyfi ondro; tinafeyfi ondro

1997 wan dusun neygi ondro neygitenti na seybi óf: tinaneygi ondro neygitenti na seybi

1000000 wan milyun

Tratongo odo[brontekst bewerken]

Mitakiduh
Sannataigiabidu.
Sannataiginapsa.
Ababawnadon.
Nyunfeksmekimitaigi.
Migadokonimi.
Gadomabradonmi.
FuAtèZ.
Tanfuyapi.
Miaiapra.
Fuwanaprawanei.
Kèkapranangapér.
Fosmifigi.
Ondrofenitori.
Buruferstankoni.
Lafuswitiswa.
Bowwanbonopo.
Natnatiborsusranga.
XINX.
Fangabonyo.
Sukutapuabonyosote.
Naiwankba.
Nangalilaaigrasi.
Bakribakswitbrede.
Musabibrede.
Anenyanbrede.
Abrokifara.
Aneabiafusensi.
Fayatétapubonyo
Sumatakiamustaki
Daanhorimanmuswini
Yumatentelente
Yubongrobita
Moesje
Aswitinotodo
Minatratabaka
Syensyentapikoto
Atorikba
Aesoigimibrudu
Hainserbitkanser
Mudrubrudu
Yumatyetyepèr
Yumaskuailabon
Ibarilekgriyo.

Owru sranantongo takimofo[brontekst bewerken]

  1. Tiri watrani abi faragron funu
  2. Mek a puspusi nyang ye nomo mek a didibri nyang a puspusi
  3. Mek i fadon sondro hari watra.
  4. Mek i gwe sondro draikonbaka
  5. Bosi mi bakasei
  6. Mek i abi grasi futu, mek den brokobatra
  7. Drape a no wan se so bigi noso a di wan sipe fu seiri
  8. Te watra kuku a law fu kiri a faya.
  9. Lerisabifasi taki, wisifasi arki.
  10. Ontigon no e kiri sma, ma libisma e du.
  11. Basi dagu no beti.
  12. A neti frede fu a dei, a dei frede fu a neti.
  13. Dei nanga neti noiti toku sori fesi sèmyuru.
  14. If a tigri tapu en ai, a no sribi ete.
  15. tigrikong owru ma a no de lasi en pinie
  16. Wan hipsi faya waka na baka fu a smara brantifaya.
  17. Ete wan a leisi mi firi a bronflaka fu a owru faya.
  18. Mo bin kon mo kon si nanga mo tan bun!
  19. Taiyesi a ne don
  20. Na piki fu na du
  21. Tantiri a ne don
  22. San de ne maswa ne e pori
  23. Bergi nanga bergi no i miti, ma libisma nanga libisma e miti
  24. Potie a no syen
  25. Arwakka taki a kaba, Kribisie takkie a de ete.
  26. Te botro ne de, drei brede e nyan.
  27. Retie e waka nanga eigi krakti, ley abi yepi fanowdu.
  28. Te wierie fadong na watra, a no frede ai porie.
  29. Tranga ne e tya kauw na pen.
  30. Ontiman taki fa na dia e lon, na so yu mu sutu en
  31. Yu sabi fa yu finga langa, nomo yu ne sabi fa yu libi langa
  32. Te yu nyan dukun, yu mus dringi watra
  33. Winsi fa kaw bun ne tai en na wan ptatata
  34. Safri wiwiri, e dresie ati soro.
  35. A buku ma a no porie
  36. Wan tron krabu e law ini wan yari
  37. Lasi ede krabu miti na drei gron
  38. Godo broko, siri panya
  39. Onsima kan tu meri fu chanjan
  40. Te blakaman bere furu, ai ka bakra maksing
  41. Mo e nai leki wan hagu ma hagu neh nai leki mi
  42. fini teetee eh tai bigi pondo/boto
  43. Te yeh prei streikoti, i frigi kan wadya
  44. Ae soigi mi brudu
  45. Switi tori e broko yonkman kindi.
  46. Fisi psa maswa , ma a no psa dede!
  47. M'ma dede, odi kaba.
  48. Ne mek mi nak i mek a postu gi futu
  49. Ne teki mi woron bro froiti, hadyakasa
  50. Mo srefi abi fayalobi gi yu

Owru sranantongo Odo[brontekst bewerken]


Switi a skotritjie go i mus fu kon baka 'hitsjee'!

Mi na afu sensi no wan mansma no broko mi.

'A no ala pier tifi nanga lafu'- (Niet iedereen meent het met je.)

A moro bun tyarman fu a boto, na syoro ey tang.-(Beste stuurlui staan aan wal.)

I e masi yu fesi soleki kaw ka masi sei planga.-(Je kijkt alsof je ze ziet vliegen.)

Tia kon tia kon na kon ye kon.-(Jij bent nog jong,als je ouder bent merk je het wel.)

I e pier yu tifi leki dyaka de na bori oso.-(Je lacht teveel, je laat je tanden zien alsof je honger hebt.)

Na luku fa yu blaka, yu ati braka.

prei prei feti e keri stondoifi-(een gespeelde (doen alsof)ruzie kan ontaarden naar een hele grote ruzie.)

Kon waka nanga kon tan a no a sèmwortusrefi.-(Op vakantie gaan en ergens wonen zijn twee verschillende dingen.)

Mo na ka'fowru, yu kan kot' mi neki maar mi kron mi e hori

Mo na afu sensi, mi no man broko

Mo na gowtu moni, mi e waka foru anu nomo mi warti mi ne lasi.

Efu i bigin nanga mi yu e begin nanga a krutu.

Wan pasensi uma na wan gudu uma.

Neti ala kaw blaka.

Babuntere na babunskin.

Efu yu bai wisi, yu mus bai koni owktu.

Efu yu lobi fu okro yu mu lobi a siri owktu- (Als je echt van iemand houdt,moet je ook de gebreken accepteren.)


A moro betre sneki beti yu, libisma no tesi yu- (Beter door een slang gebeten dan door de wreedheid van de mens.)

Te winti wai, yu si fowru lasi.

Mi na banabon omoro yu fringi doti gi mi, omoro mi e fatu.

Fu sab pe ye go, sab pe yu kmopope-(Om je toekomst goed te banen, dien jij je afkomst goed te hebben doorgrond.)

Te lawman e seri en granma yu mus bai en.

Sortu fowru o taki dati en oso e tingi.

Dungru ne kibri kaka.

Abi pasensi, yu sa si mira bere.

Krin taki na krin libi.

Doti mofo na doti fesi.

Te yu wan' nyan los' bana, yu mus' bron yu finga.

Ba suku ba feni ba tyari.

San yu no lob' fu yu srefi,yu no mus pot' ini yu mati saka.

Mi na afu sensi, no wan man kan broko mi.

A no ala sa e brenki na gowtu

Wan lesi bigi sma,tu lesi kensi.

Te yu no sab' dansi, a poku no bun.

Dagu abi fo futu, ma a no e waka fo pasi.

Frede man ede no e broko.


Tan te tamara meki todo no abi tere.

Opo yu yeye, ma no saka yu kra.

Obia a no fu yu,yu no mus spiti ini.

Wan finga n'e dringi brafu.

Waka waka alata e suku trobi gi oso alata.

Te yu mati en barba e bron bigin nati a di fu yu.

Moni kaba, kompe kaba.

Tan tiri, a no don.

Efu yu freiri nanga didibri, yu mus' mati nanga sneki.

Gado sabi san a du, a no gi asi tutu.

M'ma bobimerki a no fu yu heri libi langa.

Trutru lobi abi bigi grani.


Gado kiri meti gi gwasiman.

Wakaman e si yorka.

Tigri dede, dia dansi tapu n'en grebi.

Te yu no sabi wan sma, yu e gi en watra na ini tapu krabasi.

Wan dei fu Sabaku, wan dei fu Tyontyon.

Sani moro keskesi, a brasa makamaka.-(Letterlijke vertaling: Een aap in het nauw gedreven, omhelst zelfs een doornstruik.)

San falawatra e tyari gwe, na dati frudu e tyari kon baka.-( Letterlijke vertaling: Wat eb wegneemt, dat brengt vloed terug.)

Efu yu wani kot' abra liba, yu no musu kosi kaiman mama.

No wan sma e naki maskita fu law.

Sekrepatu taki a no man kren bergi, bika lafu e moro en.-(Letterlijke vertaling: De schildpad zegt dat hij geen bergen kan beklimmen, omdat hij zo moet lachen.)

Efu yu nyan kakalaka, yu ati e drai.

Te kaw dede, asi e fatu.

Temreman oso no abi bangi.


Yu e taki nanga tu tongo.

Tangi fu bun, na kodya.

Sortu fowru oso krin pika pika.

Ala piri tifi a no lafu.-(De tanden laten zien betekent nog geen lach!)

Ala dagu abi en dei.

Broko pola ne mek moro

Don no abi dresi.

Lei abi tere.

A no bon prit mi

Furu famiri, furu yorka.

Yu e dyompo fu babun go na kwatta.

Yu o las sapakara yu o las lanser.

Pier i tifi te lek dede dagu de na son.

AI baja..yu nanga a dede dagu.

Ef yu wani kot' abra liba, yu no mu kosi kaiman mma.

Pe batjaw de, drape alata de.

Wan fu tede ,tu fu tamara.

Wakaman a si yorka.

Kankantri kisi ipi winti.

Owru siki fu todo na kras’krasi

Prépré feti e kir stondoifi.

Moni na anu, baka na gron.

'Te yu no sabi wan sma, yu e gi en watra na ini tapu krabasi.'

Sani moro keskesi, a brasa maka.

San falawatra e tyari gwe, na dati frudu e tyari kon baka.

Yu prakseri a so kaw ka e fat karu?

Ala patu abi ing tapu.

Angri e broko futuman trefu.

Suma e lo boto, suma e nyang batjaw.

Maka sutu friman, a pur en na srafu.


Te blakaman fen bun ey ka ing bakra maksin

A no ala boriman abi a leti fu kari en srefi kukruman.

Mi e taki los'losi yu e taki bor'bori.

Awaridomri taki fowru no bun fu nyan, ma en eigi mofo lai nanga wiwiri.

Ala nyan bun fu nyan, ma ala taki no bun fu taki.

'Pe puspusi de kafowru no man tak dyen.'

San ati e tyari, fesi no e sori.

Krebi ede e yepi sesey

No meki Yu ati tron asandraka

Gado wintimiri e mara fini.

'Atibron ne mek bun pikin'

Nyun sranantongo odo[brontekst bewerken]

O morofara a humnu e longwe fua erabru, o moro bruyabru dèn kontronni, lontubaka.
O faradab a humnu e longwe fua erabru, o bruyabrukwazu dèn kontronni, lontubaka.

Owru sranantongo wisiwortu[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________________________________


  • Aboma(Anaconda, een grote wurgslang)
  • Te yu kweki woron, yu sa syi Aboma
  • Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.


  • Abongra(Sesamzaad)
  • Mi na Abongra: sma no en prani mi, na mi srefi e panya mi srefi.
  • Ik ontplooi mezelf. Ik ben autodidact.


  • Adompri(Soep gemaakt van geraspte banaan)
  • A no fa Adompri kmopo na faya, a bun fu nyan.
  • De soep wordt niet zo heet gegeten als hij wordt opgediend.

Sistema fua Elementi[brontekst bewerken]

_______________________________________________________________________________________________

  1. Watraskotriki (H)
  2. Helimi (He)
  3. Letimi (Li)
  4. Berilimi (Be)
  5. Berimi (B)
  6. Koroskotriki(N)
  7. Swaskotriki (O)
  8. Fluorimi (F)
  9. Neoni (Ne)
  10. Natrimi (Na)
  11. Magnesimi (Mg)
  12. Aluminimi (AL)
  13. Silisimi (Si)
  14. Fosforimi (P)
  15. Sulfimi (S)
  16. Krorimi (Ci)
  17. Argoni (Ar)
  18. Kalimi (K)
  19. Kalsimi (Ca)
  20. Skandimi (Sc)
  21. Titanimi (Ti)
  22. Vanadimi (V)
  23. Kromimi (Cr)
  24. Manganimi (Mn)
  25. Isri (Fe)
  26. Kobaltimi (Co)
  27. Niklimi (Ni)
  28. Kupru (Cu)
  29. Sangu (Zn)
  30. Galimi (Ga)
  31. Germanimi (Ge)
  32. Arsenikumi (As)
  33. Selenimi (Se)
  34. Bromimi (Br)
  35. Kryptoni (Kr)
  36. Rubidimi (Rb)
  37. Strontimi (Sr)
  38. Itrimi (Y)
  39. Srakonimi (Zr)
  40. Niobimi (Nb)
  41. Molibdenimi (Mo)
  42. Teknetimi (Tc)
  43. Rutenimi (Ru)
  44. Rodimi (Rh)
  45. Paladimi (Pd)
  46. Srivru (Ag)
  47. Kadmimi (Cd)
  48. Indimi (In)
  49. Ten (Sn)
  50. Antimonimi (Sb)
  51. Telurimi (Te)
  52. Dyodi (I)
  53. Ksenoni (Xe)
  54. Fayastonoskotriki (Cs)
  55. Barimi (Ba)
  56. Lantanimi (La)
  57. Serimi (Ce)
  58. Praseodimimi(Pr)
  59. Neodimimi (Nd)
  60. Prometimi (Pm)
  61. Samarimi (Sm)
  62. Ropimi (Eu)
  63. Gadolinimi (Gd)
  64. Terbimi (Tb)
  65. Disprosimi (Dy)
  66. Holmimi (Ho)
  67. Erbimi (Er)
  68. Tulimi (Tm)
  69. Itetrobimi (Yb)
  70. Lutetimi (Lu)
  71. Hafnini (Hf)
  72. Tantalimi (Ta)
  73. Wolframimi (W)
  74. Renimi (Re)
  75. Osmimi (Os)
  76. Iridimi (Ir)
  77. Platina (Pt)
  78. Gowtu (Au)
  79. Kwiki (Hg)
  80. Talimi (Ti)
  81. Loto (Pb)
  82. Bismuti (Bi)
  83. Polonimi (Po)
  84. Astatimi (At)
  85. Radoni (Rn)
  86. Frankimi (Fr)
  87. Radimi (Ra)
  88. Aktinimi (Ac)
  89. Kabasino (Th)
  90. Protaktinimi(Pa)
  91. Dyrano (U)
  92. Neptunimi (Np)
  93. Plutonimi (Pu)
  94. Amerikimi (Am)
  95. Kurimi (Cm)
  96. Berkelimi (Bk)
  97. Kalifornimi (Cf)
  98. Aynstaynimi (Es)
  99. Fermimi (Fm)
  100. Mendelevimi (Md)
  101. Nobelimi (No)
  102. Lowrensimi (Lr)
  103. Ruterfordimi(Rf)
  104. Dubnimi (Db)
  105. Siborgimi (Sg)
  106. Hasimi (Hs)
  107. Meytnerimi (Mt)
  108. Darmstadimi (Ds)
  109. Rutgenimi (Rg)
  110. Ununbimi (Cn)
  111. Ununtrimi (Uut)
  112. Ununkwadimi (Uuq)
  113. Ununpentimi (Uup)
  114. Ununheksimi (Uuh)
  115. Unumseptimi (Uus)
  116. Ununoktimi (Uuo)

________________________________________________________________________________________________

Regels voor de uitspraak[brontekst bewerken]

â [a] zoals in man

ai [ai] zoals in maaien

aw [au] zoals in nauw

b [b] zoals in boom

d [d] zoals in doen

dy [dʒ] ongeveer zoals in het Engelse woord jungle

e [e] tussen de e van pet en de i van pit

[ə] zoals de stomme e in beginnen of verlaten

ei [ei] zoals in mee

ew [eu] zoals in eeuw

è [ɛ] zoals in en

èi [ɛi] zoals in eiland of ijs

f [f] zoals in feest

g [g] zoals in het Engelse woord go

h [h] zoals in halen

i [i] zoals in iemand

k [k] zoals in kind

l [l] zoals in laat

m [m] zoals in mes

n [n] zoals in nu

[m] aan het eind van een woord vóór een woord dat met b of p begint

[ŋ] zoals de ng in gezang voor een g of k, of aan het eind van een woord voor een adempauze

ng [ŋ] zoals in zingen

ny [nʸ] zoals in Anja

o [o] tussen de oo van boot en de o van bot

ò [ɔ] zoals in pot

oi [oi] zoals in mooi

ow [ou] ongeveer zoals in het Engelse woord boat

p [p] zoals in peper

r [ř] zoals in rouw

s [s] zoals in samen

sy [ʃ] zoals sjouwer

t [t] zoals in top

ty [tʃ] ongeveer zoals de ch in het Engelse woord church

u [u] zoals in boek

ui [ui] zoals in boei

w [w] zoals de Engelse w in work

y [y] zoals in jager

ô [ô] zoals in sok

û [û] zoals in stuk

v [v] zoals in vest

Trasani[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Jij = Ye
  2. Ik = Mo
  3. Mij = mi
  4. Jou = Yu
  5. Je = I

Lidwoorden[brontekst bewerken]

  • Het = A (Spreekt uit als)[ a ]
  • De = Den (Spreekt uit als)[ding ]
  • Da (Spreekt uit als)[dâ]


________________________________________________________________________________________________

Persoonlijke voornaamwoorden.[brontekst bewerken]

  • Ik =
  • Mij = Mi
  • Jij = Ye (Spreekt uit als)[ yi ]
  • Hij = Akèl:(Spreekt uit als) [akil]
  • Het = En:(Spreekt uit als)[ ing ]
  • Zij = Amîsi:(Spreekt uit als) [amiessie]
  • Wij = [ wi ](Spreekt uit als)( als in wit )
  • Jullie = Unu (Spreekt uit als):[oenoe]
  • Zij (meervoud) = Den (Spreekt uit als)[ ding ]
  • We = Wo (Spreekt uit als)[Wô]
  • Hun = Dèn (Spreekt uit als)[Dèng]

________________________________________________________________________________________________

Aanwijzende voornaamwoorden.[brontekst bewerken]

  • Dit = Adisi (Spreekt uit als)[adiessie](Adyasani)
  • Dat = ADati (Spreekt uit als)[dattie]
  • Deze = Disi (Spreekt uit als)[diesie] (Adyaso)
  • Die = Den (Spreekt uit als)[ding]

________________________________________________________________________________________________

Plaatsaanduidingen.[brontekst bewerken]

  • Daar = Drapè (Spreekt uit als)[drappe]
  • Naast = Sesey (Spreekt uit als)[si see]
  • Achter = Bâkâ (Spreekt uit als)[bakka]
  • Op = Tapu (Spreekt uit als)[tappoe]
  • Onder = Ondrô (Spreekt uit als)[ondro]
  • In = Ini (Spreekt uit als)[ienie]


________________________________________________________________________________________________

Vragende voornaamwoorden.[brontekst bewerken]

  • Wat? = Sân? [sang]
  • Welke? = Sortú? [sortoe]
  • Wie? = Sûmâ? [soema]
  • Waar? = ? [pi]
  • Waarom? = Fûsâedè? [foe sa i di] of pèlôntû? [Pè lôntoe]
  • Hoe? = ? [fa]
  • Hoe? (aan tijd en of aantallen gerelateerd)= ô ? Omeni of olati; ominyuru[ô]
  • Hoe komt het dat = Fai

________________________________________________________________________________________________

Bezittelijke voornaamwoorden.[brontekst bewerken]

  • Mijn = Fmè [Foemie]
  • Jouw = Fyú [Fjoe]
  • Zijn, haar = fèn [Fing]
  • Onze = Fuünu [Foeunoe]
  • Hun (meervoud) = dèn [Dèng]

________________________________________________________________________________________________

Het woord "na".[brontekst bewerken]

Behalve dat het "is" of "ben" kan betekenen, kan het woord "na" ook gebruikt worden om nadruk te leggen. Daar woon ik - Na drape me libi.

____________________________________________________________________________________________

Eenvoudige zinnen.[brontekst bewerken]

Hoe gaat het ? = 'Fâ yû tân' ? [fa joe tang]/lollig antwoord Tâp tû fûtu


Hoe loopt het? = Fâwâkâ? [Fa wakka]


Mijn naam is ... = Mî nèn nâ ...Kwami... [mie ning na]


Wilt u wat drinken? = Yû wân drîngî wân sânî ? [ joe wanng driengie wang sannie ]


Waar kan ik het toilet vinden ? = Pè mî mân fèn a kûmâkôysî ? [ pi mie mang fin a koemakoisie ]

___________________________________________________________________________________________________

Enkele wetenswaardigheden.[brontekst bewerken]

Namen van mannen en vrouwen geboren op een bepaalde dag.

Als kinderen werden geboren kregen ze vaak de naam van de dag waarop ze geboren werden ook als roepnaam mee.

Meisjes/Vrouwen geboren op:

  • Zondag = Kwasiba
  • Maandag = Adyuba
  • Dinsdag = Abeniba
  • Woensdag = Akuba
  • Donderdag = Yaba
  • Vrijdag = Afiba
  • Zaterdag = Amba

Jongens/Mannen geboren op:

  • Zondag = Kwasi
  • Maandag = Kodyo
  • Dinsdag = Kwamina
  • Woensdag = Kwaku
  • Donderdag = Yaw
  • Vrijdag = Kofi
  • Zaterdag = Kwami

___________________________________________________________________________________________________

Taigifasi[brontekst bewerken]

Tanabaka

Dufanowdo
Mi yeye o mandi

________________________________________________________________________________________________

Mansma odo[brontekst bewerken]

  1. Mangoolo habi wiri mane punta.
  2. Sitfrigi baka kumakoisi.
  3. Pritwatramung
  4. Gaakukru
  5. Nyanblik
  6. Mo ne kisi yu ma mi kisi yu kra

Sranantongo sukruswiti tremeni[brontekst bewerken]


Mi lobi yu

Sukrugudu fmi

Sukrumofo fmi

Sukrusani fmi

Mi onifrei

Mi smaraurka
Pkinbaniri
Smarabaniri
Finifatuurka
Urkapupilu
Puntalunta
Hamorisa

Owru sranantongo scheldwoorden.[brontekst bewerken]

'Karikruktunen ne ati skin, nomo suma den du na ben de wan zwijn.'

Als u zich hieraan stoort kunt u dit onderdeel overslaan.

Om te voorkomen dat u wordt uitgescholden zonder dat u het weet, geven wij u de voornaamste scheldwoorden op een rijtje.


Buru (gronman) [boeroe] = Boer is positief zowel negatief. Positief: landbouwer. Wordt ook gebruikt als het Nederlandse scheldwoord Boer (ongemanierd)

Bonkoro [bongkorro] = ongemanierd

Bantamadagu

Bantamaweriagu

Bantamagronsneki

Umadagu; dagua

Brududagu

Kaolorabboro

Taidyarikognu

Friwanizukatibo

A[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Aaien = kori; triki; kurudulu; padpadi; kipensi
  2. Aal = Snekfisi
  3. Aambeeld = Tanisri
  4. Aan = ki
  5. Aanbakken = Bronkuni
  6. Aanbaksel = Bronbron
  7. Aanbid = Suta
  8. Aanbidden = Sutani
  9. Aanbidder = Sutadab; hililiruna
  10. Aanbidding = Nyanfaro; sutanagi
  11. Aankondigen = Dunuti; bariboskopu; brotyas; kontaigizuni
  12. Aanbellen = Dedyabani; Bèl
  13. Aanleiding = Kusanagi
  14. Aanranden = Tupruni; vilitini; ravamani; pilagani
  15. Aanreiken = Afruni; langani; kuruswukuni; kunupuni;
  16. Aansteker = Fayadosu; igidosu
  17. Aanval = Sumbulu; humlu; navla; tyarfadon
  18. Aap = Yapi
  19. Aapmens = Yaphumnu
  20. Aarde = Dunu; adre; grontapu; dotgron; era; kleidoti; qann; mati
  21. Achter = Atre; baka; tegru
  22. Actief = Trunsu
  23. Adem = Bro; Anla
  24. Ademen = Anlani; broni
  25. Ademloos = Sinbro; sinanla
  26. Adoreer = Kahayahohi
  27. Adoreren = Kahayahohini
  28. Afvocaat = Plakatirum; wetsabiman; fetkibrirum
  29. Akkoord = Aprensi; kofoti
  30. Alarm = Kokuti; adoni; b'bari
  31. Albino = Sinkloru; slusuabla; bonkoro
  32. Alcohol = Putni; lika; sopi; glok
  33. Allerlei = Alala; fafri; alanu; alasortu
  34. Allesbehalve = Alaboiti; totosod
  35. Altaar = Santatafra; aratafra; lespekitafra; dintitafra
  36. Alvast = Prupusdu; sranga
  37. Alvorens = Anipru; bifosi
  38. Amper = Levre; brara; didyonsro; lalala
  39. Ander = Tra
  40. Anderen = Trani; trasma
  41. Avond = fepre

B[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Bak = Fel; bari; inhoabi
  2. Baken = (zw) Margèns
  3. Bang = Tumdu; frede
  4. Barst = Bos; Baster; priti
  5. Basis = Fem; funugron
  6. Basisschool = Funduskoro; prumuskoro;
  7. Bel(klokkenbel) = Linga
  8. Beer = Urka
  9. Beetje = Tirotèt
  10. Bedoel = Usowma; nanaimbri
  11. Bedoelen = Usowmani; nanaimbrini
  12. Bedrog = Froks
  13. Begrip = Velstam; kisgrabu; sabsataig; nanafas
  14. Begrijp = Velstami; kisigrabu; sabsataigi; nanafasi
  15. Begrijpen = Velstamini; kisigrabuni; sabsataigini; nanafasnagi
  16. Belachelijk = Fulafudum
  17. Beperkt = Taidyarikwa; taieriakwa; Laspiseriakwa; taiedekwa; taiskinkwa; nanasabakwa
  18. Beperking = Taidyarinagi; laspiserianagi; nanasabanagi
  19. Berg = Ilyn; bergi
  20. Bescherm = Fetkibri
  21. Beschermen = Fetkibrini
  22. Betweter = Sabayodab; sabiededab; wisiededab
  23. Bezem = Sisibi
  24. Bid = Hilili
  25. Bieden = Prerini
  26. Bidden = Hililini
  27. Bij = Onifrei; fupmyli; soigoni
  28. Bio = Houni
  29. Bioloog = Hounirum
  30. Biologie = Hounislyklyni; hounileri
  31. Blij = Kuntu; breiti; mwano
  32. Blijf = Tana; ankra
  33. Blijven = Tanani; ankrani
  34. Blind = Sinsyi; taiai; breni
  35. Blinddoek = Sinsyikara; brenikara; taiaikara
  36. Bloem = Kuksnef; klorprani; blon; grin; bromki; frowa
  37. Boom = Hus; bon; tri
  38. Boog = Hum; bo
  39. Boos = Urtu; mandi; mwayewe
  40. Bodem = Funu; bonyogron
  41. Bodemloos = Sinfunu
  42. Bonafide = Wumyali
  43. Boef = Abanyo; fistikel
  44. Boek = Liri; lyou
  45. Brouw = Dreldreri
  46. Brouwen = Dreldrerini
  47. Brouwer = Dreldrerirum

C[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Cement = Lonston; mudruston; keme; smenti
  2. Chaoot = Bruyador
  3. Collega = Koga; kompe; wrokomati
  4. Congres = Komparsi; kogro
  5. Contract = Pâku; kotro
  6. Conversatie = Syambaniku; wikumtakbo
  7. Correct = Dutu; yoisti; gubun
  8. Crisis = Tukru; taiten
  9. Cruciaal = Krukra; hesbimbadab
  10. Cultuur = Kulru; rutukusutudu; famgwenti; bruhabta; kulturu

D[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Daarheen = Datsei
  2. Daarom = Datiede
  3. Dadelijk = Dâlèk; ampri; sohesbiten
  4. Dag = Dei; ojitenni
  5. Dagelijks = Ibridei; aladei; deinidumkwa;
  6. Dageraad = Musumbla
  7. Dame = Til
  8. Dames = Tilni
  9. Dans = Sata; sik; poko
  10. Deemster = Glomdab
  11. Deemstering = Glomdabnagi
  12. Denk = Kognu
  13. Denken = Kognuni
  14. Diep = Dyotegron; sakasakagron; faragron; inyu
  15. Dier = Anmu; fanu; krutu; bruyabru; meti; amlaga; trakukru
  16. Doodsbeenderen = Asandraka
  17. Doek = Kara; duku
  18. Doorheen = Ubraolu
  19. Donder = Itsyw; umysonu; dondru
  20. Donderwolk = Itsywumy; umysonumy
  21. Duisternis = Dungrudum
  22. Draad = Finitete
  23. Draden = Finiteteni
  24. Draai = Awaza; lonlo; sungu; drai
  25. Draaien = Awazani; lonloni; sunguni; draidrai
  26. Draak = Fayalagadisa; igidisa; drugru; lezis
  27. Draken = Lezisni; drugruni; igidisani; fayalagadisani
  28. Dreinen = Krakeri
  29. Droom = Dren; ferbersomnu
  30. Drugs = Dopa; krapuiri; yeyepuiri
  31. Dubieus = Uzumu
  32. Dwerg = Upuluhulu; adyokri; sandopi; smarsyatu

E[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Eend = Nisku; doksi
  2. Eet = Nyan; fufo
  3. Eetkamer = Dereada; nyankamra; nyanada; derekamra; berekamra
  4. Eerste = Prumu; wantre; fosiwan;
  5. Eeuwig = Aonianizu; tennekbazu
  6. Educatie = Lerisabikoni; Sakolebo
  7. Effect = Rusulu; firlu
  8. Eland = Bonede; bondia; otmadya
  9. Electra = Homd; ovom; elja; hofwulfd
  10. Energie = Fisu; wakaigi; wakafaya; nafgafaya; egre; kwekfaya
  11. Erectie = Spir
  12. Erfenis = Hedredi; gudu; gidyari
  13. Erg = Flada; alaisowtu; tumsi; sote
  14. Ergens = Sumapresi; sonpe; wanpe;
  15. Ergeren = Huslu; prufu; ana; tekte; fuga; moferi;
  16. Eten = Nyanni; fufoni
  17. Etenstijd = Nyanniten; nyanten
  18. Experiment = Epruntu; purfu; trei;
  19. Expert = Fyxfsu; prukoniwan.

F[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Faam = Bunnen; fama; glurafasi; powpifasi.
  2. Fabel = Sapi; leitori; leidiktu; savi.
  3. Fabriceren = Feksmeki; farbani; krutuni.
  4. Fabriek = Farbanioso
  5. Facet = Faska; sei
  6. Falliet = Falru; monifadon; monibronkba
  7. Fair = Akusu; dyadya; tru
  8. Fakkel = Faiki; fayatiki; frambow.
  9. Falen = Defo; gapu.
  10. Familiar = Asranti; neforma; familiari; nedwengi; nangadreiai.
  11. Familie = Famiri; brudusma.
  12. Familieband = famiritai; brudukonktu
  13. Familiebericht = Dedeboskopu; sariboskopu
  14. First lady = Prumuma; (beschaafter =)prumutil
  15. First gentlemen = Prumukirx
  16. Fundament = Fundunimi

G[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Gaan = Gwakba
  2. Geel = Omt; geri
  3. Gebrek = Mismankeri; malengri
  4. Gedicht = Powema
  5. Gedichten = Powemani
  6. Gedrag = Gadarga
  7. Geliefde(vrouwlijk)= Hamorisa
  8. Gelijk = Rabdum; leti
  9. Geluid = Sonu
  10. Geluidloos = Safri; sinsonu
  11. Gevaar = Danra; kunly; herki; kefalek
  12. Gevaarlijk = Danradum; kunlydum; herkidum; kefalek
  13. Gevraagd = Rabaksikba
  14. Gewoonte = Kusutudu; gwenti; habta
  15. Gij = Sumasma
  16. Globe = Yoreh
  17. Gluiperd = Safrippu
  18. Grammatica = Gramka; tremesistema
  19. Grijns = Pirtifi
  20. God = Anana; Gado; Keduaman; Keduampon; Basyaobia; Hipsiyekra
  21. Gondlegger = Stonfutuwan; gronfunduwan; gronmarkiwan; gronpotiwan
  22. Grondvest = Gronankra; tanstongron
  23. Groen = Qyox; mukt; grun
  24. Groep = Grupu; klasa
  25. Groepsverband = Grupubondru
  26. Groot = Hipsi; basya; bigi; grofu; walapa; asaw; bongro; kankan; granu; ipsi; smarsaw
  27. Grootlicht = Hipsilix; basyalix; asawlix; kankanlekti; braitlait
  28. Grote = Smarsawi; basyani; grofuni; walapani; asawni; bongroni; kankan; granuni; ipsini

H[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Haard = Brantimiri
  2. Halfwoestijn = Afudreisabana
  3. Hand = Anu; ibu; onuk
  4. Handdoek = Anukara; waskara
  5. Handen = Anuni; ibuni; onukni
  6. Handig = Sabanu
  7. Handicap = Lasioyr
  8. Handpalm = Hana
  9. Hart = Ibsu; ohy; ati; brudukamra
  10. Heen = Olu
  11. Heer = Kirx
  12. Heet = Igifir (M.b.t. temperatuur)
  13. Heb = Abi
  14. Hebben = Abini
  15. Het = A
  16. Hetgeen = Asansuma
  17. Hetwelke = Asansu
  18. Heide = Ooisabana; kebessabana
  19. Heksenkring = Wisikreisu; bonulontukren
  20. Hemel = Kalmu; gadokondre; edra; daiah; urzry
  21. Hert = Arnana; dia
  22. Hertenvlees = Arnana; dianimeti
  23. Hoer = Motyo; yayouma; juntru; umalayu; mukahabu; dyadyudya
  24. Hun = Lyr; din
  25. Hypocriesie = Hoigrifasi

I[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Ik = Mo
  2. Invalide = Mentrun; malengrinimi
  3. Inzicht = Iniuptiku; inisyi
  4. Is = Ku

J[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Jaloers = Dyarusu
  2. Jaloersheid = Dyarusudum
  3. Jaloezie = Dyarusufiri
  4. Jij = Ye
  5. Jou = Yu
  6. Je = I
  7. Jutezak = Seirisaka (oude van jute geweven zakken waarin suiker en rijst verpakt werden tot 50 kg)

K[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Kijk = Luku
  2. Kijken = lukuni
  3. Kikker = Watratodo; rana
  4. Klein = Pkin; smara; yosyosi; pupilu
  5. Klus = Tyap
  6. Knikker = Yoka
  7. Knikkeren = Yokani; wakayopu
  8. Koe = Kaw
  9. Koel = smarakowru
  10. Kogel = Agra; bugru; kugru; lai
  11. Kok = Boriman; kukruman
  12. Kokkin = Boriuma; kukruma
  13. Koken = Borini; b'bori
  14. Koning = Egako; kownukirx
  15. Koningin = Xellu; kownutil
  16. Kook = Bori
  17. Kostgrond = Nyangron
  18. Krab = Pingianu
  19. Krachtig = Daina
  20. Krokodil = Bantamalagadisa; bantamalagadisi kakumbelagadisa; kakumbeklagadisi; pirtifilagadisi; pirtifilagadisa
  21. Kroon = Ryvu
  22. Kruid = Pranpuiri; wiwiri; kododu
  23. Kruiden = Pranpuiri; wiwirini; kododuni
  24. Kruidenkunde = Prandresileri; wiwiriniskorsabni; kododuniskorsabni
  25. Kring = kreisu; lontukren
  26. Kunde = Skorsabni
  27. Kunst = Oyrrir
  28. Kunstenaar = Oyrrirrum

L[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Latrodectus mactans = Urmodedemanuma; Nyanmanuma
  2. Lelijk = Osokpo; takru; ogri; kwai; ploi; kwemba
  3. Letter = Simnu
  4. Leef = Haraj; libi; slu
  5. Leid = Tyasi; bastya
  6. Leiden = Tyasini; bastyani
  7. Leven = Harajni; libini; sluni
  8. Licht = Livsi; lix; syl; lekti
  9. Lucht = Enam; rin; loktu

M[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Maan = Nuguni; ymz; mun
  2. Maar = Nomo
  3. Mag = Kanmek
  4. Mager = Printa; sarasara; fintyowles; bonkitiki; dreiten
  5. Mama = M'ma
  6. Martel = Tormarfon; rabraka; hatileba
  7. Martelen = Tormarfonni; rabrakani; hatilebani
  8. Me = Ami
  9. Meester = Basyarum; masra; ipsirum; fyxfsurum
  10. Meisje = Mimsi
  11. Mens = Humnu
  12. Menselijk = Humnudum; humnurum
  13. Menselijkheid = Humnudumrum
  14. Mensen = Humnuni
  15. Mij = Mi
  16. Mijn = Fmi
  17. Modder = Bantamasana; wyno
  18. Moeder = Makwa
  19. Moedertaal = Pagloso; m'matongo
  20. Moeras = Bantama
  21. Moerasgrond = Bantamagron
  22. Moerasveld = Bantamasabana
  23. Moet = Debe; froso; nikiti; nidi; musu
  24. Muur = Kyfir; muru
  25. Muren = Kyfirni; muruni

N[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Nacht = Neti; nokmo; temno; dungrudei; sratakalmu
  2. Nachtbraken = Brokodei; brokotemno; yowla
  3. Natuur = Rexyf; natru; erabru
  4. Nervus olfactorius = Nervu ulfunini
  5. Neus = Ulfu; noso
  6. Neusgat = Ulfuolo; nosoolo
  7. Neusgat = Ulfuoloni; nosooloni
  8. Nog = Tum; ete

O[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Oog = Aua; ai
  2. Ogen = Auani; aini
  3. Oor = Yesi
  4. Oorbel = Yeslinga
  5. Oorzaak = Kouwsa
  6. Oren = Yesini
  7. Oceaan = Una; basyawatra
  8. Om = lontu
  9. Omheen = Lontuolu
  10. Omsingel = Romboto; krenlontu
  11. Omsingelen = Rombotoni; krenlontu
  12. Orkaan = Tainu; Horkan; karibu
  13. Overeenstemming = Abrawankon
  14. Overtreding = Abrausfefodum

P[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Paard = Asi
  2. Paarden = Asini
  3. Pad = Todo
  4. Papier = Tabla
  5. Papa = P'pa; t'ta
  6. Pietluttig = Smarfini
  7. Pijn = Soropen
  8. Pijp = Pipa
  9. Plant = Pransum
  10. Pot = Patu; kruisri; uty; boribatra
  11. Praat = Brotori; taki
  12. Praten = Brotorini; takini
  13. Psychiater = Koleradatra; lawdresirum
  14. Psychiatrie = Koleradresileri; fyinmeni; Lawnidresileri
  15. Psycholoog = Koleraman; fyinunirum
  16. Psychology = Koleraleri; fyinunislyklyni; fyinuniruokni; lawnileri
  17. Pupil = Aiolo

R[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Ram = Kebes; bukooi
  2. Rat = Alata
  3. Regel = Tremebondre
  4. Regen = Vikir; alen; sibi; apumudyuka
  5. Regenboog = Vikirhum; alenhum; mutyama; alenbo
  6. Regenboogboa = Vikirhumaboma; mutyamaboma; heigronaboma
  7. Reguleer = Rugruku
  8. Reguleren = Rugrukuni
  9. Reus = Asawman
  10. Reuzin= Asawuma
  11. Rubber = balata

S[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Sapiens = Homnuferile; homnukognu
  2. Savanne = Lewsabana
  3. Schaap = Ooi; skapu;
  4. Schat = Swikorasi; gudu
  5. School = Skoro
  6. Schoolmeester = Skoromasra
  7. Simpel = Wannagi; makriki
  8. Sissen = Sesa
  9. Slang = Sesarin; sneki
  10. Slangen = Sesarinni; snekini
  11. Slank = Smafin
  12. Sneufel = Kraperi
  13. Sneuvelen = Kraperini
  14. Speel = Prei
  15. Spel = Ludu; preidu
  16. Spelbreker = Brokoludu; brokoprei
  17. Spelen = Preini; preiprei
  18. Spiegel = Pluru; spikri; lukufesifensre
  19. Spreek = Lokro
  20. Spreken = Lokroni
  21. Ster = Freilix
  22. Stoel = Sturu; setre
  23. Stok = Tiki
  24. Stokken = Tikini
  25. Streep = Bodre
  26. Suiker = Sukru
  27. Subiet = Hesbiten; noyaso; wanskot; wantenwanten
  28. Super = Ambaran
  29. Superieur = Ambaranruna
  30. Symbool = Yoshu

T[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Taal = Lokroglusu; tongo
  2. Tafel = Tafra
  3. Teken = Ksioir; prenki
  4. Tekenen = Ksioirni; prenkini
  5. Terwijl = Dinadine
  6. Tevreden = Atisdon
  7. Tevredenheid = Atisdonfasi
  8. Thuis = M'oso
  9. Tien = Tin; doni
  10. Tiener = Wenke; tinruna
  11. Tijd = Ten
  12. Tong = Ytsyl; glusu; tongo
  13. Tover = Wryhu; tofru; obia
  14. Toverkunde = Tofruskorsabni
  15. Toveren = Tofruni; obiani Wryhuni
  16. Tovernaar = Wryhurum; bonuman; tofrurum; obiarum; bonurum
  17. Tovernares = Bonuma; Tofruma; Obiauma
  18. Toverij = Bonu; mapokro; tofruwroko; tofrufasi
  19. Toverkunst = Tofruartra; obiartra
  20. Toverstok = Tofrutiki; obiatiki
  21. Treden = Usfefo
  22. Troep = Sama
  23. Trots = Heifiri

U[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

  1. Uil = Owrukuku; bigiaifowru; nokmofowru; ululu; uhuwu

V[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Vaak = Novotron; somentron
  2. Vaal = Asklo; asbu
  3. Vaalborstlijster = Bonkidif
  4. Vaan = Mupri; fraga
  5. Vaandel = Muprikwa; fraga; sikwi
  6. Vaarboom = Kula; seiribon; seiritiki
  7. Vaart = Nakten; prifu; hesbipasi
  8. Vaarwel = Miegwe; adyosi; syebagen; wakabun; horsrefi; agwabu Gwerabu
  9. Vaat = Otsa
  10. Vaatdoek = Otsakara; figikara; pretduku;
  11. Vacature = Zegexyfi; opowroko; opodyop
  12. Vacht = Buwreki; wiwiribuba
  13. Vader = Pakwa
  14. Vaderland = M'makondre; pakwakondre
  15. Vadsig = Plumzu; flebezu
  16. Vagebond = Kondrewakadab; yayoman
  17. Vagina = Iniuma; umapresi
  18. Vak = Inipe; faki; horol; horsan
  19. Vakantie = Psapekwa; gwapsakondre
  20. Vakbond = Horolbondru; fakbontu
  21. Val = Fadon; krafana; taratiki; potifadon; abiti; brokosaka
  22. Valavond = Fadonfepre; dungrurin; dungruloktu
  23. Valies = Kofru; pagara
  24. Vallen = Fadonni
  25. Vals = Netru frustu; farsi; fromu; seibi
  26. Valserik = Farsidab; fromukwa; kruktuman
  27. Valstrik = Farsitai; dyam; krukrafana
  28. Valuta = Dèfise; faluta
  29. Vampier = Asema; brusoi
  30. Van = Fu; naf; kmoto
  31. Vanaf = Naffu; bigin fu
  32. Vanavond = Naffepre; tidefepre
  33. Vandaag = Nafdei; tide
  34. Vandaan = Nafkwaki; pefeni; kmoto; kmopo
  35. Vannacht = Nafnoktu; dineti; tideneti
  36. Varen = Seirini
  37. Veel = Furipi
  38. Veld = Saba
  39. Verafschuwen = Kumteigini; Kumtakruni
  40. Verander = Kumtra
  41. Veranderen = Kumtrani
  42. Verandering = Kumtranagi
  43. Veranker = Kumankra
  44. Verankeren = Kumankrani
  45. Verantwoord = Kumpiki
  46. Verantwoordelijk = Kumpikinidum
  47. Verantwoordelijkheid = kumpikinidumba
  48. Verantwoorden = Kumpikini
  49. Verantwoording = Kumpikinagi
  50. Verbaas = Tanfuru
  51. Verbaasd = Kumtanfuru
  52. Verband = Kumbosi
  53. Verbanden = Kumbosini
  54. Verbazen = Kumtanfuruni
  55. Verbeeld = Kumbimem
  56. Verbeelden = Kumbimemni
  57. Verbeelding = Kumbimemnagi
  58. Verberg = Kumkibri
  59. Verbergen = Kumkibrini
  60. Verbieden = Kumprerini
  61. Verbind = Kumtai
  62. Verbinden = Kumtaini
  63. Verbinding = Kumtainagi
  64. Verbindingskreek = Kumtainagikriki; kraskriki
  65. Verbindingsstreepje = Kumtainagibodrepi
  66. Verbindingsweg = Kumtainagipasi; brokopasi
  67. Verbintenis = Kumtaikwa; kruderi
  68. Verblijf = Kumtankrape
  69. Verblijfplaats = Kumlibipe; kumtankrapresi
  70. Verblijven = Kumtankrapeni
  71. Verblind = Kumbreni
  72. Verblinden = Kumbrenini
  73. Verbod = Kumtrefu; trefu
  74. Verbond = Kumkruderi; kruderi
  75. Verborg = Kumkebre
  76. Verborgen = Kumkebreni
  77. Verbouwereerd = Kumbowsyènkwa
  78. Verbrand = Kumbron
  79. Verbranden = Kumbronni
  80. Verbras = Kumpratikba
  81. Verbrassen = Kumpratikbani
  82. Verbreed = Kumbradi
  83. Verbreden = Kumbradini
  84. Verbreek = Kumbroko
  85. Verbreken = Kumbrokoni
  86. Verbruien = Kumfrotuni
  87. Verbruik = Kumusu
  88. Verbruiken = Kumusuni
  89. Verdacht = Kumkugnu
  90. Verdachte = Kumkugnun
  91. Verdachten = Kumkugnuni
  92. Verdamp = Kumstimi
  93. Verdampen = Kumstimini
  94. Verdamping = Kumstiminagi
  95. Verdeel = Kumpisi
  96. Verdelen = Kumpisini
  97. Verdenk = Kumkognu
  98. Verdenken = Kumkognuni
  99. Verdergaan = Wakagodoro
  100. Verdichtsel = Kumleitorikwa
  101. Verdien = Kumsraka
  102. Verdienen = Kumsrakani
  103. Verdienste = Kumsrakakwa
  104. Verdiep = Kuminyu
  105. Verdiepen = Kuminyuni
  106. Verdieping = Kuminyunagi; morogron
  107. Verdoe = Kumdu
  108. Verdoen = Kumduni
  109. Verdom = Kumdyam
  110. Verdomd = Kumdonkwa; kadem; m'mapima
  111. Verdomme = Kumdonami; kademmi; dèm
  112. Verdommen = Kumdyamni
  113. Verdor = Kumdede
  114. Verdord = Kumdedekba
  115. Verdorren = Kumdedeni
  116. Verdorie = Mi Gado
  117. Verdoof = Kumkotyesi; kumkotfiri
  118. Verdoven = Kumkotyesini; kumkotfirini
  119. Verdraai = Kumawaza
  120. Verdraaid = Kumawazakba
  121. Verdraaien = Kumaazani
  122. Verdraag = Kumwertya
  123. verdragen = Kumwertyani
  124. Verdriet = Kumsari
  125. Verdrietig = Kumsarikwa
  126. Verdrijf = Kumfrutu
  127. Verdrijven = Kumfrutuni
  128. Verdrink = Kumdringi
  129. Verdrinken = Kumdringini
  130. Verdronk = Kumdrungu
  131. Verdronken = Kumdrunguni
  132. Verdruk = Kumkwinsi
  133. Verdrukken = Kumkwinsini
  134. Verdrukking = Kumkwinsininagi
  135. Verdubbel = Kumdobru
  136. Verdubbelen = Kumdobruni
  137. Verduren = Kummitini
  138. Verdwaald = kumlaspasikba
  139. Verdwalen = Kumlaspasini
  140. Verdwijn = Kumgwelasi
  141. Verdwijnen = Kumgwelasini
  142. Verenig = Kumwankwa kumkonnawan
  143. Verenigen = Kumwankwani kumkonnawanni
  144. Vereniging = Kumwankwanagi; kumbontunagi
  145. Vereer = Kumgigrani
  146. Vereren = Kumgigranini
  147. Verf = Karwiru
  148. Verfijnd = Kumsanfinkwa
  149. Vergaan = Kumgona
  150. Vergader = Kumkomparsi
  151. Vergaderen = Kumkomparsini
  152. Vergadering = Kumkomparsinagi
  153. Vergaderzaal = Kumkomparsikumu
  154. Vergeefs = Kumgikwa; fu noti
  155. Vergeeld = Kumgerikba; yara
  156. Vergeet = Kumlaede
  157. Vergeetachtig Kumlaededumkwa
  158. Vergelen = Kumgerini; kumommtni
  159. Vergelijk = Kèk; Kèkdum;Kèkapranagapèr
  160. Vergelijken = Kèkni; kèkdumni Kèkapranagapèrni
  161. Vergemakkelijken = Kumrablektidumni
  162. Vergen = Kumrabi; eisi
  163. Vergeten = Kumlaedeni; Kumlaedekba
  164. Vergeven = Kumgini; gi pardon
  165. Vergiffenis = Kumginikwa
  166. Vergezellen = Kompanyerini
  167. Vergieten = Kumlonmorni
  168. Vergif = Kumponsu
  169. Vergiffenis = Dasnoti; granmanoso; kumginikwa
  170. Vergissen = Kumlasrefini
  171. Vergissing = Kumlasrefinagi
  172. Vergoeden = Kumbunni
  173. Vergoeding = Kumbunnagi; paisa
  174. Vergroten = Kumasawni
  175. Vergunning = Kumswitiginagi
  176. Verhaal = Kumtorinagi (Vertelling); kumondrofenitori (relaas vehaal); Lafufenitori (Anekdote): Kumtyarikon (Werkwoord)
  177. Verhalen = Kumtorinagini; ferteri; kumondrofenitorini; lafufenitorini; kumtyarikonni
  178. Verhard = Kumtranga; asfalter
  179. Verheerlijken = Kumswitini; Kumkirxdumni
  180. Verheffen = Kumheityarini; kumopoharini
  181. Verhelen = Kumtiritaki; Kummombini; mombi; kumherini
  182. Verhelpen = Kumyepini; lakalaka
  183. Verheugen = (ww)Kummembreni; breiti
  184. Verheugd = (vd) Kummembrekba
  185. Verheugde = (vt)Kummembrekwakban
  186. Verheven = Heiprenspari; kumheityarinikba
  187. Verhinderen = Kumgènsni
  188. Verhitten = Kumigifirni
  189. Verhogen = Kumheini
  190. Verholen = Kumdungbrini
  191. Verhouding = Kumhorinagi
  192. Verhuizen = Kumosoni; froisi; tyarosogwe
  193. Verhullen = Kumdukwani; nanaefifoni
  194. Verhuren = Kumosni; yuru
  195. Verifiëren = Kumbakaker
  196. Verkopen = Kumserini
  197. Verkoop = Kumseri
  198. Verknal = Kumbaster; poriatori; abrapriti
  199. Verknallen = Kumbasterni: poriatorini; Abrapritini
  200. Verlang = Kumgridi; angrigridi; abrawani
  201. Verlangen = Kumgridini; angrigridini; abrawanini
  202. Verlegen = Kumini; haymnina; abratiri
  203. Verleid = Kumtyasi; tyaritesi; taihari
  204. Verleiden = Kumtyasini; tyaritesini; taiharini
  205. Versta = Kumarkyer; ngakondo; faratan; sabyere
  206. Verstaan = Kumarkyere; ngakondon; faratan; sabiyere
  207. Vertrekt = Kumharikwa
  208. Vertroetelen = Kumpempeni
  209. Vis = Nimasu; fisi
  210. Vlam = Igitere; fayafraga;
  211. Vlinder = Kapelka; puirifrei
  212. Vliegtuig = Isrifowru ; opolangi; oposaka; plein; freikwa
  213. Vloek = Yornu; kruktyari
  214. Vonk = Brantifaya
  215. Vos = kagu; sabanadagu; pusdagu
  216. Vraag (Iemand het hemd van het lijf vragen)= Haksi
  217. Vraag = Aksi
  218. Vraagteken = Aksimarki; aksisimnu
  219. Vragen = Aksini
  220. Vuur = Wuyu; edda; yif; sro; faya

W[brontekst bewerken]

_________________________________________________________________________________________________

  1. Waarom = Pelontu; fusaede
  2. Water = Tungu; stan; watra; hik
  3. Waarheid = Krintaki; trutaki
  4. Wasbeer = Syuburka; krabdagu; nangraurka
  5. Weiland = Kawkondre; kawsabana
  6. Weinig = Smarazu
  7. Welk = Sansu
  8. Welke = Sansun; sortu
  9. Wervelwind = Awazaumuya; upeposungu; draiwinti; kreisuventu
  10. Wet = Plakati
  11. Wetenschap = Lerisabifasi
  12. Wijs = Ferile; wisi
  13. Wil = Imbri; uptu; wani; disri
  14. Willen = Imbrini; uptuni; wanini; disrini
  15. Wind = Umuya; upepo; winti; ventu
  16. Wit = Sep; weti
  17. Wieg = Dodoibedi; sribibagi; smaralektu
  18. Woestijn = Dreisabana; gransabana; sanasabana
  19. Wolk = Umy; enamhik; stanrin
  20. Wolken = Umyni; emamhikni; stanrinni
  21. Woord = treme
  22. Woorden = tremeni
  23. Woordenboek = tremeniliri

X[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

Y[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

Z[brontekst bewerken]

________________________________________________________________________________________________

  1. Zaal = kumu
  2. Zand = Sana; smarfinston
  3. Zandbak = Sanafel; sanabari; smarfinstonbari
  4. Zandveld = Sanasaba
  5. Zaterdag = Sabat; satra; satradei; deisiksi
  6. Zee = Ese
  7. Zeildoek = seirikara
  8. Zenuw = Nervu; sena
  9. Zenuwen = Nervuni; senani
  10. Zicht = Uptiku lukuflaka
  11. Zie = Wab; syi
  12. Zien = Waba; syii
  13. Zo = So
  14. Zoogdier = Menafanu; menameti
  15. Zon = Oji; libilix; edralix; gyms
  16. Zou = Uwuza
  17. Zonder = Sin; sondro
  18. Zwanger = Belifamwe; bere'uma
  19. Zwart = Urmu; srata; braka; blaka; knik; mukudawa
  20. Zwerver = Sweba; kayo



___________________________________________________________________________________________________

Zinnentjes in het geformaliseerde Sranan[brontekst bewerken]

Mo na kumsanfinkwa.

Mo karwiru a kyfirni.

Wo karwiruni a her oso

Unu musu tanabaka

Ye abi wan kyfir lontu isrefi

Ye ne kan kèkapranagapèr a tu sannini dati

Wo imbrini lerisabifasi



Sranan pikin nenni[brontekst bewerken]

A dungru ati powema[brontekst bewerken]

Losref sre srefi ini dungrudum , loda i ibsu ku braka. I teigfuga harla en harlasma, trusu dèn gwe sin tekpresi bayakon dennenni dèn ini i ibsu efu presipi. Wantanmba; nanagini isrefi ini wan wirbraka lunkwa, pe wanala feseinagi kifirikwa asrefkwa. I ne kokwa sabdu/sabkugnu fua pepresfukwa, I libiskin ku sinsyiulu en i rabkugnuni kontroni, rabfrusyidukwa neleki na moronidab sumsyidummbani ini a inikyfir angasikalu efu wan sinnikbani preifusyi, dai i agenininaini agengikwa. Agenininaini, angrikognu èn ferbersomnuni. Jeveswaka; yderzulixni, wanawaza, yuru ku sinnanasabi, ‘asuma dai harajni ini dungrudum, laspasi sindorope ini a hamnu’. Kumatu/dede/bonyolibi. Mwayewe/urtu/manati. Sinwertyadum hufnu kontroni rabsoigiinikwa ubra a lixombra. I isalibi ku sinkumkbaulu , i uwuza i sumamu wuzani firi , harajnizu, neleki i isalibi balu fukumgikwa , i uwuza lubha ne moro fèn abratra wan fua ipi rabkugnuni ini trahumnuni kikwa/ede. A kikwa dai yu a kanmekdummba gikwa fu firi. Dungrudum kumpriprakwa i yeye soleki wan braka olo adati dukwa.

Pelontu furipi tremebodre powema[brontekst bewerken]

Pelontu so furipi potreme,

fusaede uwuza mo wan her powema potreme

èn titeihari ini fmè hoanu kisini

Efi soso kbawan tu tremebodre lontuanga ankrani


________________________________________________________________________________________________

Tin simnuni fu a ambaran sma.[brontekst bewerken]

Sranan Masra


1. Fu e abi smara heifiri èn dyarusufiri dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


2. Fu e abi frafra angrigridini èn atisdonfasi nanga makriki sani dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


3. Fu mismankeri hoigrifasi nanga froks dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


4. Fu rugruku wansuma gadarga ini abrawankon nanga a plakati fu kouwsa nanga rusulu soso soleki safsafri soleki wan sow fetkibri a aiolo fu wansuma en ai dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


5. Fu bribi ini wansuma enagama nanga den frumusu dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


6. Fu abi a mekandum fu kibri a libi fu a kompe dinadine raguradi ibri homnu nanga neparta dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


7. Fu luku nanga sarati èn sin urtu tapu sumasma fu libi takrufasi dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


8. Fu gi trasma a mekandum fu abi den dompuwini, fu teki/brasa a bosrolasi, dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


9. Fu pritpasi nanga a hipsigrupu ini ala kognu èn sanfidu dati ea wan simnu fu a ambaran wan.


10. Fu piraibun brisrefi èn sin heifiri wansuma den kognukrafasini taipramisini dati ea wan simnu fu a ambaran wan.



Syatu powemani[brontekst bewerken]

Abra a dungrudei


Tyari mi kra ubra a sratakalmu.

Kanmek den freilixni kibri mi tapu mi pasi.

Mo glura ini a lix dinadine, dungruloktu nyan a dei.




___________________________________________________________________________________________________

pkin singipoku[brontekst bewerken]

Mi gwa baka dan 'gon'o te'
Dan mi syi wan kafowru 'gon'o te'
Nanga sebi pikin 'gon'o te'
Mi aks en wan, ma a ne gi mi wan 'gon'o te'
Ma mi mus abi wan, ma mi ne kisi wan 'gon'o te'
Alata tyu tyu tyu, alata tyu tyu tyu.

___________________________________________________________________________________________________

pkin singipoku[brontekst bewerken]

Mi na wan Srananpikin

Mi abi wan waran ati

Mi moy, mi abi someni kloru


Yu kan feni mi ini ala dyari fu Sranan

Na gudu man, na potiwan

Mi lobi ala sma, mi de gi prisiri

Mi na a rutu fu Sranankulturu ray no fa mi nen

"Fayalobi", dat'na mi nen.

Trawortu[brontekst bewerken]

___________________________________________________________________________________________________

Rei fu Presi ini Sranankondre[brontekst bewerken]

A karta fu Sranankondre

Disi de wan rei fu presi èn foto fu Sranankondre.

___________________________________________________________________________________________________

Folkusingipoku[brontekst bewerken]

Karinen: Opokondreman

1ª ini Bakratongo:


God zij met ons Suriname

Hij verhef ons heerlijke land

Hoe wij hier ook samen kwamen

Aan zijn grond zijn wij verpand

Werkend houden we in gedachten

Recht en waarheid maken vrij

Al wat goed is te betrachten

Dat geeft aan ons land waardij


2ª ini Sranantongo:


Opo, kondreman un opo!

Sranangron e kari un.

Wans ope tata kmopo

Wi mus seti kondre bun.

Stre def stre, wi no sa frede.

Gado de wi fesiman.

Heri libi, te na dede

Wi sa feti, gi Sranan!

___________________________________________________________________________________________________

A fosilasiangarei fua Amlaga famiri[brontekst bewerken]

Wan gefrepreki fu wan Kapelka (efu Puirifrei) En abi puiri tapu en freianu.

Wi kari en moro difrenti nen soleki; Amlaga efu Bruyaboro efu Trakukru efu a moro powpi nen; Meti (Animalia).


Efolutsi[brontekst bewerken]

Linnaeus 1735
2 gudu
Haeckel 1866
3 gudu
Chatton 1937
2 domeni
Copeland 1956
4 gudu
Whittaker 1969
5 gudu
Woese e.a. 1977
6 gudu
Woese e.a. 1990
3 domeni
(no du) Protista Prokaryota Monera Monera Eubacteria Bacteria
Archaebacteria Archaea
Eukaryota Protoctista Protista Protista Eukarya
Vegetabilia Plantae Fungi Fungi
Plantae Plantae Plantae
Animalia Animalia Animalia Animalia Animalia


___________________________________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________________________________

Links fru tra websites dorosei wikipedia[brontekst bewerken]

Tra links fua skrifiman disi:[brontekst bewerken]